In zijn boek A new kind of Christianity stelt de baanbrekende schrijver Brain Mclaren: Als we voorbij de leerstellige impasses naar het volle leven, waar Jezus het over heeft, willen komen, hebben we nieuwe uitgangspunten voor denken en geloven nodig. Hij nodigt de lezer uit voor een spannende zoektocht naar ‘a new kind of christianity’.

In negen avonden willen we deze zoektocht beginnen aan de hand van 9 vragen. Elke vraag heeft een inleiding en daarna gaan we met elkaar op ontdekkingsreis. Er zijn theologen, entrepreneurs en lekeprekers die in de serie een inleiding over een van de vragen houden.

De 9 vragen op 9 dagen:

7 maart Introductie & De vraag naar het grote verhaal (door Johan ter Beek)
21 maart De vraag naar de autoriteit (van de bijbel)
4 april De vraag: is God gewelddadig?
18 april De vraag: Wie is Jezus?
2 mei De vraag: Wat is het goede nieuws?
16 mei De vraag: Hoe zit het met de kerk?
30 mei De vraag: Hoe zit het met sex?
13 juni De vraag: hoe zit het met de toekomst?
27 juni De vraag: Hoe zit het met andere religies en andersgelovigen?

We vinden het leuk als je het boek mee leest. Maar als je daar geen tijd voor hebt, ben je ook van harte welkom!
Laat even weten of je komt op via info@bloomingpeople.nl

Tijd: 19:30
Locatie: Jacobikerk
Zaal: Consistorie
Adres: St. Jacobsstraat 171 Utrecht

(neem wat zakgeld mee voor koffie!)

OPGEVEN VIA FACEBOOK << KLIK HIER

Met vriendelijke groeten,
Bjeno Vlot, Charissa Bakema, Johan ter Beek, Egbert Oppenhuizen

namens Blooming People en de jacobikerk

©Bloomingpeople.nl

Maar de laatste jaren ben ik er meer en meer van overtuigd geraakt dat er een heel andere weg gegaan moet worden. Geen terugkeer naar welk ideaal verleden, maar een nieuw soort Christendom. Ik geloof ook dat de moderne tijd ons juist meer leert. Moderne wetenschap, secularisatie en ontkerkelijking zie ik als een uitdaging. Wat is de weg voorwaarts?

The Quest for the Chosen Few

De laatste jaren geef ik onderwijs in de theologie van N.T. Wright. Het meest revolutionaire idee is dat God een volk kiest om een licht te zijn voor de wereld. De wereld is in crisis: afgoderij, onrecht, oorlog, chaos. Het bijbelse beeld hiervoor is “Ballingschap” (en niet erfzonde!). Het gaat niet om de verloren staat van elk individu, laat staan over het gaan naar een post-mortem hel. Het gaat in de bijbel over de thuiskomst van de mens als beelddrager, icoon van God.

Gods oplossing voor het kwaad is de uitverkiezing van de volk. Een Chosen Few. De uitverkorenen zijn altijd in een minderheidspositie tussen de grote machten. Dit omdat God de kant kiest van de minderheid, het kind, de slaaf, het kwetsbare. Nooit staat overheersing of christendominion op Gods agenda. God kiest ook niet iedereen, maar een selectie, a few. We hoeven ons niet druk te maken over de eeuwige bestemming van de individuele mens en niet elk mens zal Jezus volgen.

(mijn nieuwe boek “Baboesjka” over The Chosen Few… de kleine pop in de grote.)

Jezus is gekomen toen het volk zelf in crisis kwam. Jezus was Israel’s Messias en toonde ons Gods agenda. Sterker nog: Hij werd Israel, hij was de uitverkorene. Zijn weg werd DE weg. Sindsdien is er de vraag: wil je Jezus volgen? Niet om naar de hemel te gaan, maar om mee te doen in Gods grote plan: een volk roepen als alternatieve mensheid. God is nog steeds op zoek naar de selectie: The Quest for the Chosen Few.

Dat is de agenda voor de kerk/christen vandaag: Geen schot hagel op een massa, maar een gedetailleerde zoektocht naar de geschikte kandidaat. Wie is “the one”? Wie is er uitverkoren? Christen-zijn moet weer een roeping worden, een uitdaging waarvoor velen zullen passen. De lat moet omhoog, mensen moeten afvallen, christenen moeten een kleine minderheid zijn.

Vervolgens moeten deze kleine minderheid training ontvangen. Als een Jedi-master met zijn jonge Padawan of Apprentice. Een “geheim genootschap”. De zoektocht kan wat mij betreft beginnen.

Ik hoop dat ik ook geroepen ben en gevonden wordt.

N.T. Wright is misschien wel de beste en vooral meest spraakmakende bijbeldeskundige van dit moment. Als geen ander weet hij de historische informatie over het jodendom uit de eerste eeuw, de bijbelverhalen en de wereld van vandaag aan elkaar te verbinden. In dit proces worden heel wat heilige huisjes omver gehaald, maar altijd met respect voor de bijbel en het geloof. Luisteraars en lezers van N.T. Wright en bezoekers van de lezingen hebben meestal het gevoel dat alles op z’n plaats valt. “Eindelijk zie ik hoe geloof en actie bij elkaar horen”, “Nu zie ik een alternatief voor zowel orthodoxie als vrijzinnigheid” zijn veel voorkomende reacties.

De N.T. Wright lezingen bestaan uit de volgende onderdelen:

- Jezus in zijn Joodse context.

- De woorden van Jezus.

- De Symbolen (en tevens “the new perspective on Paul”).

- Lijden, sterven en opstanding.

- Toepassing voor vandaag.

Hier volgen de data voor de diverse lezingen. Per plaats verschillen de kosten en aanvangstijden.

Soest. Meer info op Facebook:

zondag 22/01, 16:00u.

zondag 26/02, 16:00u.

zondag 25/04, 16:00u.

zondag 22/04, 16:00u.

Deventer. Meer info op Facebook:

maandag 30/01, 20:00u.

maandag 13/02, 20:00u.

Rotterdam. Meer info op Facebook:

maandag 05/03, 19:30u.

maandag 12/03, 19:30u.

maandag 19/03, 19:30u.

maandag 26/03, 19:30u.

Het andere artikel stond gisteren in Trouw en ging over de zogenaamde Young Urban Protestant. Jonge, vaak universitair geschoolde jong-volwassen zoeken elkaar op in de stadskerken van Utrecht en Amsterdam. Wat deze jongeren bindt is een gezamenlijke afkeer van vrijzinnigheid en liefde voor degelijke prediking uit de “oude school”, ook al zijn de preken minder orthodox dan die van de broeders op de Veluwe.

De conclusie lijkt simpel: de mainstream van de PKN zit vol met ouderen die of uitsterven of met Klaas Hendriksen en Harry Kuitert ten ondergaan en/of uitsterven. Jongeren kiezen voor de gereformeerde orthodoxie of de evangelische beweging. Toch vergeten de geleerde heren te kijken naar bewegingen die juist vanuit de mainstream opkomen. Enkele van die bewegingen zou ik hieronder willen noemen:

Ten eerste is er een nieuwe theologische wind aan het waaien die duidelijk niet vrijzinnig is en ook niet evangelisch-orthodox. De meeste in het oog springende naam is die van de Anglicaanse theoloog N.T. Wright, maar ook Hauerwas, Yoder, Rob Bell en Brian McLaren mogen we niet vergeten. Daar waar de vrijzinnigen de oude stijl van bijbellezen om zeep helpen en Jezus met het badwater weggooien en de evangelisch/orthodoxe beweging de oude stijl van bijbellezen plaatsen binnen evangelische of bevindelijke context, bieden N.T. Wright & Co. een hele nieuwe kijk. Frisse theologie die Jezus voluit centraal stelt en die tevens een nieuwe kijk geeft op het wereldgebeuren, politiek, veiligheid, klimaat, economie, gemeenschap, identiteit etc, etc. Deze frisse theologie kan een impuls geven aan de mainstream omdat evangelische jong volwassenen en YUPpen op termijn ontdekken dat hun theologie halve waarheden blijken te bevatten en/of geen antwoord geven op de echte vragen van het leven. Het kan ook gebeuren dat de mainstream slechts aangever is van deze frisse theologie en de YUPkerken en Evangilico’s het op termijn overnemen. (Een broeder herinnerde me er net aan dat dit reeds gebeurd… zo snel kan het gaan!)

Ten tweede is er een nieuwe “monastieke” of “lifestyle” beweging te ontdekken die ook niet zo goed onder de YUP of evangelische beweging past maar veeleer in de mainstream. Denk aan Taize in Rotterdam, de revival van Thomas A. Kempis en Geert Groote onder leiding van Mink de Vries in Zwolle en Deventer, denk aan invloed van New Monasticism olv. amerikanen als Shane Claiborne, St. Egidio in bijvoorbeeld Antwerpen. Zelf draag ik mijn steentje bij via De Zevende Regel en het boek Heerlijk Eenvoudig welke op worden gepakt door Youth for Christ en het Jongerenwerk van de Protestantse Kerk. Tal van kleine christelijke organisatie zien dat we geloof niet moeten “verleuken of verrechtsen” maar dat we de diepte in moeten gaan met zowel aandacht voor theologie als contemplatie, kunst, duurzaamheid, heiliging, naastenliefdem ritme, etc. Niet leuk, maar diep heeft de toekomst.

Ten derde ontwaar ik een behoefte aan liederen zoals Psalmen voor Nu en Schrijvers voor gerechtigheid, Taize en andere bronnen. In de grijze Evangelisch-orthodoxe stroom zingt men steeds meer Opwekking, omdat iedereen die “kent”. Zijn tekstueel niet zo sterk en bevatten slechts een klein deel van geestelijke rijkdom. Niet dat er nooit Opwekking of Worship gezongen mag worden, maar dan wel binnen een bepaald kader en in balans met andere liederen. Juist andere liederen bieden teksten over verdriet en verlies, onrecht en recht, de schepping en diversiteit. Andere liederen bieden ook een grotere rijkdom aan teksten en poezie en/of een rijkere muzikale traditie. Ook op dit punt kan er een trek komen van de evangelisch-orthodoxe beweging naar de maintream of een vernieuwing binnen de evanglisch-orthodoxe beweging.

Als laatste houden de geleerde trendwatchers geen rekening met onzekerheden en discontinuiteit in de toekomst. Veel oppervakkige theologie, livestyle en liederen houden niet stand ten tijde van een zware economische crisis, een wereldoorlog, pandemie of een nieuwe fascistische overheersing. Trend-volgers gaan uit van de laatste mode, de meest populaire jongerenbeweging of denken dat west-europa en haar kerk altijd in mooi weer zal blijven. Door niet te anticiperen op een “wat-als-scenario” zal een grote discontinuiteit een enorme verzwakking betekenen voor de populaire kerken. Het Jongerenwerk van de Protestantse kerk heeft HetNetwerk.net de opdracht gegeven een onderzoek te doen naar potentiele toekomsten om zich zo voor te bereiden op een mogelijke discontinuiteit. Dan zal blijken welke kerk er als beweging nodig is.

Het kan dus best zo zijn dat de “stervende PKN” straks de theologie, de lifestyle, de liederen en de Scenario’s heeft klaarliggen en zo als enige voorbereid zal zijn op de toekomst. Misschien verliest ze nu te veel kritische masse, jonge gezinnen en dynamiek aan de flanken, maar dan zal ze graag haar kennis delen met clubs die nu populair, maar straks in nood kunnen zijn.

Nu ben ik er meer en meer van overtuigd geraakt dat “het evangelie” volgens de zelf-defnitie van de EO behoorlijk ver weg staat van de bijbelse invulling er van. Enkele gedachten hierover:

- het woord “evangelie” gaat niet in eerste instantie over het bewust maken van een zogenaamde zondige staat en de mogelijke verlossing door Jezus. En zeker niet over de mogelijkheid om naar de hemel te gaan in plaats van de hel. Maar zover was de EO al jaren. Gelukkig.

- het woord “evangelie” slaat op het goede nieuws van Gods Koninkrijk dat gekomen is, in en door Jezus Christus. Het is een “gebeuren” dat nu verkondigd kan worden: Jezus is Koning… elke knie zal zich buigen… de machten moeten ontmaskert worden in hun valse evagelie… etc etc. Deze boodschap is wel via een omroep te communiceren maar is vele malen pittiger dan dat de omroep nu laat zien in programmering.

- wat de EO nu erg goed doet is laten zien dat er een andere lifestyle mogelijk is. Een proefabonnement op het Koninkrijk van God, zoals Frank van der Velde dat ooit zo mooi verwoordde bij “40 dagen zonder seks”. Dit programma en ook bijvoorbeeld “Jouw Spiritualiteit” en “Melk en Honing” zijn goede voorbeelden van verslaglegging van de lifestyle die bij het koninkrijk hoort.

- verder zou de EO er goed aan doen drie hoofdlijnen te versterken: 1) naar de achterban: laten zien dat je geroepen, uitverkoren bent om mee te doen in de missie van Gods rijk; versterk je eigen achterban in die missie. 2) verkondig God rijk tegenover de valse evangelien van McDonald, Shell, overheden, de Auto, de Economische Vooruitgang. en 3) laat meer proef abonnementen zien hoe het leven met God is.

Succes!

Avond #1 Jezus in zijn Joodse context (Zie Prezi)

a. Waarom een zoektocht naar de historische Jezus?

Er zijn verschillende redenen om een zoektocht te houden naar de historische Jezus. Ten eerste omdat we leven in een “post-christelijk” tijdperk. Veel mensen binnen, maar vooral buiten de kerk zijn bekend met het woord “Jezus” als een soort erfenis van het christendom en de kerk. “Jezus” roept allerlei denkbeelden en herinneringen op. Soms kent men Jezus als gepresenteerde noodzaak tot verlossing van zonden, soms als evangelische feel-good goeroe, soms als inspirerende persoon maar niet meer dan dat. Veel oudere mensen zijn zelfs allergisch voor de naam “Jezus”. Kunnen we niet religieus zijn zonder Jezus? Veel jongeren zijn in groeiende mate onbekend met Jezus en het verhaal uit de bijbel. Ten tweede is er sprake van een crisis in zowel kerk als wereld. De huidige problemen in de wereld –voedsel, water, klimaat, economie, macht, armoede, bevolkinsgroei, terreur, etc- worden niet wezenlijk aangepakt door de “oude theologie” of zijn zelfs ontstaan dankzij de oude denkbeelden over God, Jezus en de kerk. We hebben dus een frisse visie op Jezus nodig om te komen tot vernieuwing in de kerk en om een antwoord te hebben op de crisis in de wereld. N.T. Wright geeft ons deze frisse visie!

b. De zoektocht van naar de historische Jezus voor Dummies

Vanaf de tweede eeuw na Christus is er in het Christendom nauwelijks kennis geweest van de historische gegevens uit de tijd van Jezus. Er was geen “historisch bewustzijn”, geen verbinding met land en volk in Jezus’ dagen. Daartoe was geen noodzaak, omdat de joodse wortels van de bijbel volledig waren verdwenen. De theologie vanaf de tweede eeuw is grotendeels geladen met “grieks denken”.  John Piper zei onlangs dat we vandaag meer weten over Jezus dan in de afgelopen 1800 jaar.

- De meeste voorkomende visie op Jezus slaat grotendeels het oude testament, en dus ook de Joodse context over. De orthodoxe theologie begint met de volmaakte schepping en daarna de historische, letterlijk zondeval en erfzonde. Deze zondeval wordt pas weer rechtgezet op Golgotha door de plaatsvervangende offerdood van Christus. De tussenliggende periode wordt gezien als demonstratie van een heilig God en een opstandig joods volk, dat zich niet aan de wet kan houden. De joodse context, alsmede het leven en de woorden van Jezus voor zijn dood doen er minder toe. Jezus kwam immers om te sterven voor de zonde van de mensheid. De boodschap van het evangelie werd gelezen als een a-historische, tijdloze waarheid die door de kerk uitgedragen moest worden aan een zondige mensheid.

- het historische Jezus onderzoek is vooral bekend geworden door Albert Schweitzer (1875-1965) en zijn boek – Geschichte der Leben-Jesu forschung. Schweitzers geweldige vinding is de zogenaamde “eschatologische” verwachting van Jezus en zijn tijdgenoten. Jezus verwachtte volgens Schweitzer het immanent einde van de wereld en alles in zijn bediening staat in het teken van de verwachting. Dit maakt Jezus tot een prediker van “apocalyptische” woorden: verhalen en symbolen rondom het spoedige einde van de wereld. Schweitzer ging er van uit dat Jezus geloofde in een direct en letterlijk einde van het universum in ruimte en tijd. Toen dit niet gebeurde wierp Jezus zichzelf in de strijd en werd hij slachtoffer van de machten. Door deze onverwachte dood kwam er toch een wending in de geschiedenis. De later volgelingen van Jezus maken een minder radicale theologie.

- Schweitzer stelde Jezus voor als een wilde, ongeletterde radicaal die uiteindelijk niet begrepen werd en stierf als slachtoffer. De theologie ging onder aanvoering van Rudolf Bultmann (1884-1976) een andere kant op: de geschriften over Jezus, de evangeliën en de brieven werden gezien product van de gelovige gemeente en niet als verslag van historische gebeurtenissen. Bultmann stelde dat je niet kon spreken over de “historische Jezus”, maar over de “Christus van het geloof”. Wat was uiteindelijk de boodschap de inhoud van het geloof, dat een christen typeert? Om achter deze boodschap te komen moest de bijbel “ontmythologiseerd” worden. De mythische en irrationele woorden van de bijbel moesten gelezen worden in de traditie van de existentialisme van Kierkengaard en Heidegger waarbij de verkondiging van de waarheid mensen moet stimuleren tot het maken van een keuze. Historisch feiten doen er niet toe. Wat een gelovige kiest op basis van de verkondiging: daar gaat het om.

- De “New Quest for the historical Jezus” begint bij Ernst Kasemann. Zijn motivatie is prima, zijn methode misschien minder. Hij begint opnieuw met de zoektocht naar de historische Jezus omdat er in Hitler-Duitsland een Arische, anti-joodse Jezus wordt voorgesteld en er dus noodzaak is naar een studie naar de bronnen. Kasemann zoekt naar criteria om de betrouwbaarheid van historische bronnen vast te stellen. Uit deze traditie ontstaat het “Jezus-seminar” dat naast de bijbel zoekt naar gnostische geschriften uit de eerste eeuwen. Men probeert een eigen invulling te vinden wie Jezus zou kunne zijn geweest en laat de bijbel als leidraad los.

- De “Third Quest for the Historical Jesus” begint in de jaren 80 van de vorige eeuw en richt zich vooral op de joodse eschatologie, de dode-zee rollen, de Mishna en Talmoed en de geschriften van Josephus. Uit deze joodse geschriften geconstrueerd men het joodse wereldbeeld uit de eerste eeuw en dus ook de mindset van Jezus en Paulus. Men begint het nieuwe testament opnieuw te lezen tegen horizon van de Joodse context. N.T. Wright is een van de voornaamste spreekbuizen van de Third Quest.

Veel christenen zullen weinig hebben met al deze theologische verhandelingen. Toch geeft de recente geschiedenis van Jezus ons heel veel nieuw informatie die nodig is voor de kerk en de wereld van vandaag. We kunnen veel leren van de “eschatologische” interpretatie van de het nieuwe testament: dwz. De bijbel lezen met het oog op Gods unieke ingrijpen in de wereldgeschiedenis en de geschiedenis van Israel. Alle onderwerpen als “Koninkrijk van God”, “gerechtigheid”, “nieuwe schepping” en nieuwe visies op missie, missionair/missional kerk-zijn en “incarnatie”-theologie hebben we te danken aan de recente theologische ontwikkelingen. Dynamiet voor de kerk van morgen!

c. Het Joodse wereldbeeld: Monotheïsme, Uitverkiezing en Eschatologie.

N.T. Wright construeert uit de beschikbare bronnen een wereldbeeld wat ons een interpretatie-kader biedt voor het lezen van het nieuwe testament. Wright komt toe de volgende drie woorden: Monotheïsme, Uitverkiezing en Eschatologie.

- Monotheïsme.

De joodse gelovigen in de eerste zien hun God als enige ware God. Dus niet een God als hoogste van alle andere goden (henotheisme) laat staan een god te midden van meerdere (polytheisme) en al helemaal niet als verering van een afgod (paganisme). De ene God was ook niet een verre, afstandelijke god die ooit deze wereld in gang heeft gezet, maar die in feite afwezig is (Deisme) en ook niet een god die volledig opgaat in de stof en de natuur (Pantheisme). Het joodse denken in de eerste eeuw is te onderscheiden van Epicurisme (=Deisme) en Stoicisme (=pantheisme). Ook is het geen gnostiek met een valse tegenstelling tussen de joodse schepper-god, de anti-god van de materie, de Demiurg en de ware God, de Vader van Jezus Christus, de verlosser die zijn goddelijke licht in ieder mens heeft gelegd en ons vrijmaakt van de materiële banden via geheime kennis (=gnosis)

De God van Israel is als Schepper God, intens betrokken op zijn schepping in de natuur en de wereldgeschiedenis. Hemel en aarde zijn twee sferen van dezelfde werkelijkheid die slechts door een dunne laag van elkaar zijn gescheiden maar grotendeels aan elkaar zijn verbonden: een mysterie. Toch creëert deze verbinding, deze betrokkenheid van de Schepper God op de werkelijkheid een enorm probleem: de aanwezigheid van het kwaad, lijden en dood. Waarom zijn er verkeerde machten en vooral: Wat doet God er aan?

Het Joodse geloof is een “inside-out look”: men gaan niet terug naar het “oorspronkelijke probleem” van een zondige Adam, maar men beziet het kwaad en vraagt: Wat doet God hier aan? Is God trouw of betrouwbaar? Wat is Gods antwoord op het probleem van het kwaad?

Het antwoord is: de Uitverkiezing van Israel als God volk: het verbond.

- Uitverkiezing.

Uitverkiezing heeft niets te maken met de reformatorische opvatting van dit begrip (Een god die voor de schepping al heeft gekozen wie er gered zou worden en wie verworpen zou worden; een begrip wat vooral draait om de soevereiniteit van God tegenover de vrijheid van de mens: een theoretische strijd die vooral pas binnen de een rationele interpretatie van de heils-leer). Uitverkiezing binnen de theologie van N.T. Wright heeft te maken met de vraag “Wat doet God aan het kwaad?” en het bijbehorende antwoord: “God kiest Israel” uit als oplossing van het kwaad.

Niet Jezus en zijn dood/opstanding is Gods antwoord op het kwaad in de wereld, maar het uitverkiezen van een speciaal volk, een alternatieve mensheid is Gods antwoord. Jezus en zijn dood/opstanding is de climax en keerpunt binnen het verhaal van Israel: de oplossing van God. Dit punt is het belangrijkste punt binnen de hele theologie van N.T Wright! De hele theologie over Jezus moet je lezen binnen het verhaal, de uitverkiezing van Israel. Welke punten zijn belangrijk in het kader van Uitverkiezing?

TORAH:

* Abraham erft de rol van Adam: zegen, vermenigvuldiging…

* Vloek van Adam wordt de zegen van Abraham. De vloek over Adam kun je lezen als “probleem van de hele mensheid”. Adam (=mens) leeft niet langer in het beloofde land, de hof van Ede, maar is vervloekt. Het is te lezen als een beschrijving van de werkelijkheid. De vloek resulteert in het eeuwenoude strijd tussen de machtige akkerbouwers en de meer kwetsbare nomadische volken. Of: Kain slaat Abel dood. Kain wordt op zijn beurt een stedebouwer (vanuit akkerbouw komt de stadstaat) en vanuit de macht van de steden ontstaan de imperiale machten, lees: de Toren van Babel. Na de geschiedenis van de vloek over Adam, de mensheid en de machten komt de uitverkiezing van Abraham en opnieuw de zegen.

* De hof van Ede = het beloofde land. (zie Ezech 36:35)

* Israel wordt een volk van Priesters

* De volken constateren dat de “goden dichtbij” zijn temidden van het volk Israel. (zie Dt.4:7)

PROFETEN:

* Na de ballingschap komt het volk terug in het beloofde land. Dit wordt gezien als “nieuwe schepping”. Het land dat verwoest is (tohuwabohu) wordt opnieuw door Gods adem geschapen. (Zie Ezech. 37)

* Als God ingrijpt in de geschiedenis van zijn volk, zullen de volken van de wereld ook de God van Israel aanbidden. (Zie Ps 117)

WIJSHEID:

* God heeft de wereld door (of:in, met, voor) de wijsheid geschapen. Wijsheid wordt zelfs voorgesteld als een persoon naast God, een kind van God. De mens heeft wijsheid nodig om echt mens te worden. De wijsheid-literatuur is dus een verlengstuk van Gods scheppende werk.

* De Psalmen bezingen dat de Schepper-God  dezelfde is als de God van het verbond. Het maken van een verbond is dus te vergelijken met het scheppen van een wereld. God schept een nieuwe mensheid door een verbond te sluiten met Israel.

De geschiedenis van Israel hangt in de bijbel samen met het lot van de volken. Soms ten gunste van de volken, bijvoorbeeld: Ps 117, Ruth, Koningin van Sheba. Maar soms ook als oordeel over de volken, bijvoorbeeld Daniel 2 en 7.

Maar: Als God het (1^e) probleem van het kwaad wil beantwoorden met de uitverkiezing van het volk Israel, waarom heersen de volken en machten dan over het volk Israel en waarom faalt Israel in haar roeping een alternatieve mensheid te zijn? Dit is het 2^e probleem waar het joodse wereldbeeld een antwoord op zoekt. Het verhaal van Israel zelf is op zoek naar een oplossing voor haar eigen probleem. Men verwacht dat God zal ingrijpen in de geschiedenis van haar volk en dus van de wereld, in een moeilijk woord: Eschatologie.

- Eschatologie.

De Ballingschap (begonnen met de vernietiging van Jeruzalem en de tempel door koning Nebukadnezar van Babylonie in 587 voor Christus) werd gezien als een enorm probleem binnen het eerste probleem: Als de goede Schepper God Israel heeft uitgekozen om tot licht te zijn voor de volken als oplossing voor het kwaad, waarom lijken de rollen dan omgedraaid? De Ballingschap is niet alleen een politiek en militair probleem, maar ook een theologisch probleem: Is God wel trouw aan zijn beloften? Wat komt er van Gods reddingsplan met Israel terecht? Hoe gaat God het probleem van Israel oplossen? Wat is het probleem eigenlijk? Waarom zijn we in ballingschap? En wat moet er gebeuren om terug te keren?

Ook na de fysieke terugkeer van het volk onder koning Cyrus van Perzie blijft er binnen het Jodendom de overtuiging dat het volk nog steeds in ballingschap is:

* God moest terugkeren Jeruzalem.

* De Heerlijkheid van de Here zou terugkeren naar zijn tempel.

* Men zag zichzelf nog steeds als slaven.

Om het probleem van de voortdurende ballingschap op te lossen was er een oplossing voor het probleem van de zonde nodig (zonde= doel missen, doel was een licht, zegen voor de volken zijn, een koninkrijk van priesters). Zie Jes. 40:1, Jer. 31:31, Ezech. 36:24.

Om dit op te lossen was er een offer nodig. Een offer verwijst naar het offer bij de exodus. De ballingschap als geheel werd gezien als een offer. Jes.53 wijst op Israel als Dienaar en als offer.

De huidige crisis (de ballingschap) werd uitgedrukt in “apocalyptisch taalgebruik, woorden, symbolen”. Apocalyptiek is het geven van theologische betekenis in woord en symbool (of symbolische daad) aan een politieke realiteit. Het gaat niet om de letterlijke of feitelijke betekenis: geen einde van de wereld, maar een einde van de huidige “eeuw” en de verwachting van een nieuw tijdperk. In metaforen wordt gesproken over de crisis in het land, volk en tempel. Letterlijke en feitelijke daden komen op een hoger plan te staan door ze te zien als symbool. Ze krijgen theologische betekenis: door woorden en daden grijpt God in. (Symbolisch is dus niet minder dan feitelijk, maar veel meer!)

Zo wordt het herstel van Israel en het einde van de ballingschap beschreven in termen van “opstanding uit de dood” en “vergeving van de zondaar” en “genezing, bevrijding en herstel”.

Dan verschijnt er een jonge profeet op het toneel die in woord en daad de belichaming is van hoop van Israel, het einde van de ballingschap.

In de vijf lezingen staat we stil bij de volgende onderwerpen:
1) Jezus in zijn joodse context: wat was het geloof en de hoop in het judaisme in de eerste eeuw. We weten meer dan ooit over de tijd van Jezus. We weten zelf veel meer dan de vroege kerk omdat we de afgelopen eeuw inzicht hebben gekregen in de joodse geschriften, de Dode-zeerollen, de geschriften van bijv. Josephus en de Rabbijnse literatuur.
2) De Woorden van Jezus: Jezus staat bekend om zijn woorden: Zijn aankondiging van het Koninkrijk van God, de oproep tot bekering en navolging, de gelijkenissen, de bergrede en de woorden over het naderende oordeel en uitredding. Wat betekende deze woorden in Jezus eigen tijd.
3) De Symbolen in Jezus dagen: In deze lezing staan we stil bij de Symbolen van Judaisme: Land, Volk, Wet, Voedsel en Tempel. Wat was de betekenis hiervan en wat doet Jezus met deze symbolen. Als toetjes staan we stil bij de “New Perspective on Paul” en de ontdekking dat wet en genade in elkaars verlengde liggen en niet tegenover elkaar staan.
4) De laatste dagen van Jezus in Jeruzalem: lijden, sterven en opstanding. Wat is de betekenis van dit gebeuren in Jezus eigen tijd? Hoe zit het met de verhouding: “uniek gebeuren” vs. “tijdloze waarheid” van deze gebeurtenissen. In deze lezing gaan we in op een nieuwe visie op de betekenis van Jezus lijden en opstanding, het evangelie en woorden als verlossing, hel en hemel etc…
5) In de Praktijk… Wat kunnen we met de theologie van N.T. Wright in de dagelijkse praktijk van vandaag? Wat leert ons deze theologie voor onze kerk, missie etc.

De lezingen worden ondersteund met een Prezi. Dit is een Flash-based presentatie die zeer geschikt is voor onderwijs. Door een Prezi is het mogelijk de rode draad van een verhaal vast te houden.

Zou je de serie in je eigen groep of kerk willen houden? Neem contact met me op via hetnetwerk.net.

Via hetnetwerk.net is het mogelijk een advies te krijgen over kerk, internet, sociale media en webbroadcasting. Veel kerken zijn niet of nauwelijks actief op internet en in de nieuwe media. Soms is er wel een website, maar is er geen interactie met de generatie mensen die wel actief is op Twitter, Facebook, Ustream, NING of hyves.

Deze website is bijvoorbeeld gemaakt met WordPress op een avondje. Ustream geeft gratis mogelijkheden tot uitzending van diensten en activiteiten en ook een NING geeft mogelijkheden tot agenderen, foto’s en films uitwisselen, fora, groepen etc. Onmisbare tools voor de Kerk 3.0.

Neem contact op als er belangstelling is voor een advies op maat.

Ik wil je graag kennis laten maken met een nieuwe visie voor het christelijke geloof. Door middel van inspirerende lezingen, trainingen, praktische verwerkingsvormen en kunst wil ik iets laten zien van de nieuwe inzichten op het gebied van geloof, kerk, school, klooster en wereld.

Heb je ook veel vragen over christen-zijn in deze tijd? Zijn er frisse theologische bronnen aan te boren? Wat is een missionaire kerk? Hoe geef je een alternatieve viering vorm? Hoe zit het met de toekomst van de wereld? Is er inspiratie te vinden in de kloostertraditie? Wat is de identiteit van een christelijke school?

De diverse modules zijn in te zetten als lezing of training voor groepen.

Ontdek wat het Netwerk voor jou, je groep of kerk kan betekenen!

Johan ter Beek,

Soest

—

Module School 1 – Op zoek naar identiteit.

De meeste mainstream of PC scholen kennen een pluraal leerlingenbestand en docentenkorps. De politiek heeft het bijzonder onderwijs vaak op de agenda staan en besturen, MT of identiteitscommisies worstelen met de vraag: Waarom noemen we ons een “christelijke” school?

Vanaf 2001 ben ik verbonden aan het Griftland College in Soest, een christelijke middelbare scholengemeenschap voor VWO, HAVO en VMBO-T als docent Godsdienst, Levensbeschouwelijke vorming en Filosofie. Tevens maak ik deel uit van de identiteits-commissie en denk ik mee over vieringen.

Als ervaringsdeskundige en theoloog wil ik met jullie nadenken over nieuwe kansen voor de christelijke identiteit in een plurale en multi-culturele school. Hoe ga je om met personeel, vieringen, vakken als godsdienst en levensbeschouwing en dagopeningen? Hoe bouw je aan verbindingen ondanks verschillen?

Duur:       1,5 uur

Groep:     Kleine groep (5-20)

Doelgroep: Schoolbestuur, MT, Identiteitscommissies.